Tuesday, July 29, 2014

Թվային Հայաստանի քայլերը


1987 – ստեղծվում է ArmSCII հայերենի կոդավորման ստանդարտը
1989 – Առաջին հայերեն մուտքագրելու դրայվերը MS-DOS համակարգի համար։ Այն ուներ երկու տեսակ Armvga.exe և Armega.exe
1990 – Թարգմանվում է հայերեն Norton Commander ֆայլային կառավարիչը
1991 – Յունիկոդ կոնսորցիումը հռչակում է Յունիկոդի տարբերակ 1․0․0-ն, որի մեջ ընդգրկված է հայերեն այբուբենը։ Բայց պահանջվում է առնվազն 10 տարի որպեսզի այն կիրառվի Մայքրոսոֆթի Վինդոուսում
1994 – Առաջին անգամ Արմինկոն տրամադրում է ինտերնետ ծառայություն հեռախոսային մոդեմներով։ Ամսեկան գինը 100 դոլար 1995-ին, իսկ արագությունը չի գերազանցում 32 kb/s
1994 – Հայաստանը ստանում է ինտերնետային AM դոմենը (TLD)
1997 - ՄԱԿ-ի աջակցությամբ ստեղծվում է Freenet.am նախագիծը։ Այն տալիս է անվճար ծառայություններ՝ էլ-փոստ (POP, SMTP), պարզունակ վեբ-հոսթինգ, նորությունների խմբեր (NNTP) և 30 կապուղով հեռախոսային ինտերնետ միայն Հայաստանի տարածքում տեղակայված կայքերին։ Առաջանում է Արմնեթ տերմինը
1998 – «Առավոտ» թերթը բացում է իր կայքը։ Դա թերևս առաջին լրատվական կայքն էր հայերենով
2001 – Բացվում է առաջին վեբ-ֆորումը forum.digital.am, գրում էին միայն լատինատառ՝ անգլերեն, հայերեն և ռուսերեն։ Հետագայում բացվեցին նաև հետևյալ ֆորումները՝ forum.armkb.com, forum.armenianhouse.com, forum.hayastan.com. forum.openarmenia.com
2001 – Մայքրոսոֆթը թողարկում է Windows XP-ն, որը աջակցում է Յունիկոդը և առաջին անգամ կա հայերեն տառերով յունիկոդ Սիլֆաեն տառատեսակը
200x - Ստեղծվում է Circle.am կայքերի այցելուների մասին տվյալներ հավաքող ծառայությունը։ Բազմաթիվ չարաշահումներից հետո 2014-ին այն դադարեցնում է ցուցադրել վիճակագրությունը
2002 – Արմենթելը սկսում է բջջային կանխավճարյին քարտերի վաճառք (EASY CARD) Մեծ չբավարարված պահանջարկի պատճառով ձեռքի վրայից վաճառքի գինը անցնում է 100 դոլարը
2003 – Forum.armenianhouse.org-ում առաջին անգամ բաժինների անունները գրվում են հայերեն, և հնարավոր է դառնում տպել յունիկոդ հայերենով։ Ֆորումը աշխատում է phpBB-փոփոխված տարբերակով, որը աջակցում էր յունիկոդը։
2005 – Առաջին լիարժեք հայերեն ֆորումը՝ Akumb.am, այն աշխատում է vBulletin դվիժոկի հիման վրա, որի միջերեսը լիովին թարգմանված է։ Ֆորումի միակ լեզուն հայերենն է։
2006 – Freenet.am-ի կառավարումը անցավ Isoc.am-ին։ ՄԱԿ-ը դադարեցրեց իր օժանդակությունը
2006 – Բլոգների քանակը աճում է, հիմնականում Կենդանի Մատյանում (Livejournal.com) ։ Ֆորումներում ակտիվությունը սկսում է նվազել
2008 – Նախագահական լարված ընտրություններից հետո, առաջին անգամ ՀՀ նախագահը հաշիվ է բացում ԿՄ-ում և կազմակերպվում է հարցազրույց բլոգերների հետ։
2008 – «Յուքոմ» պրովայդերը սկսում է օպտիկական լարերով ինտերնետի մատակարարումը Երևանում
2010 – Լեզվի մասին օրենքի փոփոխության դեմ պայքարը լուրջ բեկում է մտցնում ինտերնետում հայերենի օգտագործման քանակի ավելացման հարցում
2011 – Բացվում է Վիկիմեդիա Հայաստան կազմակերպությունը, որի նպատակն է խթանել հայերեն Վիքիպեդիայի զարգացումը։ Շատ արագ հայերենը առաջ է անցնում է ադրբեջաներենից ու վրացերենից

Sunday, July 27, 2014

Նախամաշտոցյան գրերի մասին

2-3-րդ դարում ապրած Ֆլավիոս Փիլոստրատոսը գրում է։
------------------
And they say that a [leo]pard was once caught in Pamphylia which was wearing a chain round its neck, and the chain was of gold, and on it was inscribed in Armenian lettering:

"The king Arsaces to the Nysian god."
Now the king of Armenia was certainly at that time Arsaces, and he, I imagine, finding the pard, had let it go free in honor of Dionysus because of its size. For Dionysus is called Nysian by the Indians and by all the Oriental races from Nysa in India․
----------------
Ի՞նչն է ըստ ձեզ այստեղ ուշագրավ։


http://www.livius.org/ap-ark/apollonius/life/va_2_01.html

Քննարկումը ՖԲ-ում

Thursday, April 10, 2014

Հայերենի կցագրերի (ligature) խնդիրը Ֆայրֆոքսում

Նախապես ասեմ, որ ցանկալի է այս գրառումս կարդալ Ֆայրֆոքսում, որպեսզի հասկանալի լինի ինչի մասին եմ գրում։ Երևի նկատած կլինեք որ Մոձիլայի Ֆայրֆոքս դիտարկիչում երբեմն հայտնվում են անցանկալի կցագրեր։ Օրինակ այսպիսի
ուրեմն, վնաս, մխիթարում, մերոնք

Սրանք այն չորս կցագրերն են ( մն, վն, մխ, մե ) , որոնք ավելացվել են Յունիկոդում միջնադարյան ձեռագրերի հետ համատեղելիությունը ապահովելու համար։ Այս երևույթը տեղի է ունենում Sylfaen տառատեսակի հետ, հնարավոր է կան նաև այլ տառատեսակներ նույնպես որ ունեն այդ թերությունը։ Երբեմն կայքավարները ստիպված են լինում օգտվել Սիլֆաենից բայց չէին ուզենա, որ իրենց էջերում հայտնվեն այսպիսի կցագրեր։ Դրա դեմն առնելու մի պարզ ձև կա։ CSS կոդում ավելացնում եք այսպիսի տող։
{ -moz-font-feature-settings:"liga" off; }
Եվ ահա խնդիրը լուծված է։ Այս հավելյալ կոդը ազդում է միայն Ֆայրֆոքսի վրա և միայն կցագրերի վրա։ Նույն Սիլֆաենը արդեն առանց կցագրերի
ուրեմն, վնաս, մխիթարում, մերոնք

Thursday, January 2, 2014

Հայերեն տառերը MS-DOS օպերացիոն համակարգում

Մինչև Windows-ների տարածումը IBM համատեղելի համակարգիչները աշխատում էին MS-DOS համակարգով։ MS-DOS-ում գործողությունները կատարվում էին հրամանների տողում (command line) հատուկ հրամաններ տպելով։ Ծրագրերը աշխատացնելու համար նույնպես պետք էր նրանց անունը տպել։

1989թ․-ին «Հայոց հիմնօրինակ (ստանդարտ) նախաձեռնող խումբը» ստեղծեց ծրագրային մի փաթեթ, որի միջոցով հնարավոր դարձավ մուտքագրել հայերեն տառեր, ստեղծել հայերեն տեքստեր և դրանք արտատպել թղթի վրա։

Ձեզ ենք ներկայացնում այդ ծրագրի աշխատանքը MS-DOS 3.31 համակարգում։ Ծրագրի անունը Armvga.exe, որը բեռնում է ArmSCII-8A ստադարտի կոդավորումը։ Իսկ ստեղնաշարի վրա հայերեն շարվածքը դառնում է տպագրական։ Կար նաև armega.exe տարբերակը EGA ստանդարտի էկրանների համար: Տեսանյութը ստեղծվել է վիրտուալ միջավայրում։  Օգտագործվել են հետևյալ ծրագրերը՝ Armvga.exe, Norton Commander, FreeDOS Edit.




Monday, December 9, 2013